काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसको आन्तरिक राजनीति अहिले सामान्य विवाद होइन, अस्तित्वको सङ्घर्षको चरणमा पुगेको देखिन्छ । तपाईंले उठाउनुभएको सबै प्रश्नहरू एउटै सूत्रमा जोडिन्छन्— देउवा केन्द्रित शक्ति सुदृढीकरण, सुधारवादी धारको एक्लोपन, र सम्भावित नयाँ राजनीतिक पुनर्संरचना ।
गगन–विश्व एक्लिनुः विचार जित्दै, शक्ति हार्दै
महामन्त्रीहरू गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्मा अहिले पार्टीभित्र नैतिक र वैधानिक रूपमा बलियो देखिए पनि सङ्ख्यात्मक र संगठनात्मक रूपमा कमजोर अवस्थामा छन् । विधान, प्रक्रिया र लोकतान्त्रिक मूल्यको कुरा उनीहरूकै लाइनमा छ, तर कांग्रेसको यथार्थ राजनीतिमा विधानभन्दा गुट निर्णायक हुन्छ । सभापति शेरबहादुर देउवा–शेखर कोइराला एक भएपछि गगन–विश्व अल्पमतमा धकेलिएका छन् ।
यसले देखाउँछ—
कांग्रेसमा सुधारवादी हुनु सजिलो छ, सत्तामा पुग्न गाह्रो
शेखर कोइरालाको देउवा गुट प्रवेशः सिद्धान्तभन्दा सत्ता
शेखर कोइरालाको देउवा नजिकिनु वैचारिक भन्दा बढी राजनीतिक बाध्यता
आफ्नै गुट टिकाउन नसक्ने अवस्था
महाधिवेशनमा फेरि हार्ने डर
देउवाको “उत्तराधिकारी” बन्ने दाउ
देउवाले के गरे ?
एक सम्भावित प्रतिद्वन्द्वीलाई सहयात्री बनाए
गगन–विश्वलाई पूर्ण रूपमा एक्ल्याए
देउवाको राजनीति जित्ने राजनीति हो, सही–गलतको होइन
हस्ताक्षर फिर्ता र ४० प्रतिशतको खेल
महाधिवेशन प्रतिनिधिको हस्ताक्षर फिर्ता गराउने रणनीति भनेको संस्थागत प्रक्रियालाई गुटीय नियन्त्रणमा राख्ने पुरानो शैली हो । विधानअनुसार ४० प्रतिशत पुग्यो भने नेतृत्व संकटमा पर्छ, अर्थात विशेष महाधिवेशन गर्नैपर्ने हुन्छ । त्यसैले हस्ताक्षर फिर्ता गराएर सङ्ख्या नपुग्ने बनाउने खेल भइरहेको । यो कदमले देउवा पक्षलाई तुरुन्त फाइदा दिन्छ । तर दीर्घकालमा कांग्रेसलाई झन् अलोकतान्त्रिक बनाउँछ ।
देउवाले शेखरलाई सभापति बनाउने सम्भावना र खड्काको भविष्य
शेखर सभापति बन्ने सम्भावना किन बलियो ?
देउवाको प्रत्यक्ष प्रतिस्पर्धी होइन
देउवाको राजनीतिक विरासत जोगाउने पात्र
गगनभन्दा कम जोखिमपूर्ण
तर प्रश्न उठ्छ— पूर्णबहादुर खड्का के हुन्छन् ?
महामन्त्रीमाथि कारबाहीः कांग्रेस फुट्ने जोखिम
यदि संस्थापन पक्षले गगन र विश्वलाई कारबाही गरेर पार्टीबाटै हटायो भने—
कांग्रेसभित्र ठूलो नैतिक संकट
युवापुस्ता र शहरी मध्यमवर्ग पूर्ण रूपमा टाढिने
कांग्रेस पुरानो र बन्द संरचनामा सीमित हुने
तर गगन–विश्व के गर्छन?
गगन–विश्वको विकल्पः नयाँ शक्ति कि एक्लो संघर्ष ?
पार्टीभित्रै लडिरहने
जोखिमः निष्क्रिय बनाइने
सम्भावनाः लामो समय ‘आन्तरिक विपक्ष’
पार्टी फुटाएर नयाँ शक्ति
रवि–बालेन–कुलमानसँग मिल्ने सम्भावना कति ?
विचार र कार्यशैली फरक
गगन संस्थागत लोकतन्त्रमा विश्वास गर्छन्
रवि–बालेन व्यक्तिकेन्द्रित विद्रोहमा
तर एउटा साझा बिन्दु छ— पुराना दलप्रतिको असन्तोष
यदि कांग्रेसले गगन–विश्वलाई निष्कासन ग¥यो भने,
उनीहरू स्वतः वैकल्पिक धारतिर धकेलिन्छन्
रवि–गगन एक ठाउँ हुनु अहिले असम्भवजस्तै
तर भोलि परिस्थितिले सम्भाव्य बनाइदिन सक्छ ।
क्याटेगोरी : देश
थप समाचार
धेरै पढिएका
प्रतिक्रिया